Sjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (2023)

Sjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (1)Informatie goedgekeurd door Drs. W. van Donselaar

4.5 uit 5 - 24 beoordelingen

Sjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (2)22 mensen vonden deze informatie nuttig

Wat is Sjögren syndroom?

In het kort:

  • Bij het Sjögren syndroom zijn vooral de traan- en speekselklierchronisch ontstoken.
  • Het is een autoimmuunziekte en valt onder de reumatische aandoeningen.
  • Het Sjögren syndroom wordt ook wel het syndroom van Sjögren, ziekte van Sjögren of morbus Sjögren genoemd.
  • Het syndroom wordt veroorzaakt door een reactie van je eigen immuunsysteem. Het is niet duidelijk of het een erfelijke ziekte is of waarom deze reactie plaatsvindt.
  • De meest voorkomende symptomen van het Sjögren syndroom zijn droge ogen, een droge mond en vermoeidheid.
  • De diagnose wordt gesteld door middel van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek.
  • De klachten van het syndroom van Sjögren kunnen goed behandeld worden.

In het kort:

  • Bij het Sjögren syndroom zijn vooral de traan- en speekselklierchronisch ontstoken.
  • Het is een autoimmuunziekte en valt onder de reumatische aandoeningen.
  • Het Sjögren syndroom wordt ook wel het syndroom van Sjögren, ziekte van Sjögren of morbus Sjögren genoemd.
  • Het syndroom wordt veroorzaakt door een reactie van je eigen immuunsysteem. Het is niet duidelijk of het een erfelijke ziekte is of waarom deze reactie plaatsvindt.
  • De meest voorkomende symptomen van het Sjögren syndroom zijn droge ogen, een droge mond en vermoeidheid.
  • De diagnose wordt gesteld door middel van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek.
  • De klachten van het syndroom van Sjögren kunnen goed behandeld worden.

Over Sjögren syndroom

Het Sjögren syndroom is een aandoening waarbij de klieren in je slijmvliezenchronisch ontstokenzijn. Deze ontstekingen leiden tot droge slijmvliezen, met name in je ogen en mond. Synoniemen voor het Sjögren syndroom zijn Syndroom van Sjögren, Ziekte van Sjögren, Morbus Sjögren en sicca syndroom. Het syndroom van Sjögren komt ongeveer tien keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en begint meestal op een leeftijd tussen de dertig en de zestig jaar.

Het Sjögren syndroom is een auto-immuunziekte. Dat wil zeggen dat de aandoening wordt veroorzaakt doordat je afweersysteem zich tegen je eigen lichaam keert. Bij het Sjögren syndroom zijn meerdere weefsels in het lichaam aangedaan, met name exocriene klieren. Exocriene klieren zijn klieren die vocht en andere stoffen naar buiten het lichaam afvoeren, bijvoorbeeld traanklieren. Wanneer afweercellen in weefsel doordringen kunnen deze een ontsteking veroorzaken. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in een traanklier. Hierdoor maakt de traanklier minder tranen aan, wat droge ogen veroorzaakt. Wanneer een ontsteking ontstaat in de speekselklieren ontstaat er een droge mond.

Verder valt het syndroom onder de groepreumatische aandoeningen. Wanneer je alleen het Sjögren syndroom hebt, spreek je van de primaire vorm van de aandoening. Als het syndroom gepaard gaat met één of meer andere reumatische aandoeningen, zoalsreumatoïde artritisofsystemische lupus erythematodes, spreek je van de secundaire vorm. Auto-immuunziekten komen vaak met meerdere ziekten tegelijk voor.

(Video) Sjögren’s Syndrome : Signs and Symptoms

Het Sjögren syndroom is een aandoening waarbij de klieren in je slijmvliezenchronisch ontstokenzijn. Deze ontstekingen leiden tot droge slijmvliezen, met name in je ogen en mond. Synoniemen voor het Sjögren syndroom zijn Syndroom van Sjögren, Ziekte van Sjögren, Morbus Sjögren en sicca syndroom. Het syndroom van Sjögren komt ongeveer tien keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en begint meestal op een leeftijd tussen de dertig en de zestig jaar.

Het Sjögren syndroom is een auto-immuunziekte. Dat wil zeggen dat de aandoening wordt veroorzaakt doordat je afweersysteem zich tegen je eigen lichaam keert. Bij het Sjögren syndroom zijn meerdere weefsels in het lichaam aangedaan, met name exocriene klieren. Exocriene klieren zijn klieren die vocht en andere stoffen naar buiten het lichaam afvoeren, bijvoorbeeld traanklieren. Wanneer afweercellen in weefsel doordringen kunnen deze een ontsteking veroorzaken. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in een traanklier. Hierdoor maakt de traanklier minder tranen aan, wat droge ogen veroorzaakt. Wanneer een ontsteking ontstaat in de speekselklieren ontstaat er een droge mond.

Verder valt het syndroom onder de groepreumatische aandoeningen. Wanneer je alleen het Sjögren syndroom hebt, spreek je van de primaire vorm van de aandoening. Als het syndroom gepaard gaat met één of meer andere reumatische aandoeningen, zoalsreumatoïde artritisofsystemische lupus erythematodes, spreek je van de secundaire vorm. Auto-immuunziekten komen vaak met meerdere ziekten tegelijk voor.

Oorzaken van het Sjögren syndroom

Het is bekend dat het Sjögren syndroom een auto-immuunziekte is. Het wordt dus veroorzaakt door een abnormale reactie van je immuunsysteem op je eigen lichaam. Waarom dit bij sommige mensen gebeurt, is onduidelijk. Ook of de ziekte erfelijk is, is nog niet duidelijk. Mogelijk speelt de aanwezigheid van bepaalde virussen een rol speelt bij het ontstaan van het syndroom

Het is bekend dat het Sjögren syndroom een auto-immuunziekte is. Het wordt dus veroorzaakt door een abnormale reactie van je immuunsysteem op je eigen lichaam. Waarom dit bij sommige mensen gebeurt, is onduidelijk. Ook of de ziekte erfelijk is, is nog niet duidelijk. Mogelijk speelt de aanwezigheid van bepaalde virussen een rol speelt bij het ontstaan van het syndroom

Symptomen van het Sjögren syndroom

(Video) Sjogren’s Syndrome ("Dry Eye Syndrome") | Primary vs. Secondary, Symptoms, Diagnosis and Treatment

Het syndroom van Sjögren gaat gepaard met een grote hoeveelheid symptomen. Droge ogen en een droge mond staan hierbij op de voorgrond. Deze klachten worden ook wel sicca klachten genoemd (sicca betekent droog in het Latijn). Een derde algemeen symptoom is vermoeidheid. Hieronder meer over de algemene symptomen van het syndroom van Sjögren:

  • Droge ogen: ontstoken traanklieren produceren minder traanvocht waardoor je ogen droog worden. Dit veroorzaakt jeuk, irritatie, pijn en het gevoel dat er een zandkorrel in je oog zit. Je ogen raken ook sneller geïrriteerd door droge lucht, airconditioning, sigarettenrook en fel licht.
  • Droge mond: ontstoken speekselklieren maken minder speeksel aan. Hierdoor heb je een droge mond en bijkomende klachten zoals droge lippen en moeite met kauwen, slikken en spreken. Ook tandbederf en schimmelinfecties in de mond komen vaker voor. Je speekselklieren kunnen door de ontsteking vergroot zijn en als knobbels voelbaar zijn langs je kaaklijn.
  • Vermoeidheid: de oorzaak van de extreme vermoeidheid die met syndroom gepaard gaat, is niet geheel duidelijk.

Overige klachten bij het syndroom van Sjögren zijn:

  • Droge en geïrriteerde keel en hoesten
  • Kortademigheid
  • Verminderde smaak en reuk
  • Brandend maagzuur
  • Droge huid
  • Droge vagina
  • Spierpijn
  • Gewrichtspijn
  • Fenomeen van Raynaud(vaataandoening waarbij de bloedstroom beperkt wordt)
  • Sclerodermie(reumatische aandoening waarbij bindweefsel dikker wordt)
  • Blaasontstekingen
  • Gevoelsstoornissen, met name aan de voetzolen

Daarnaast kunnen ook de lever, de nieren en de longen van mensen met het Sjögren syndroom minder goed gaan werken.

De primaire vorm van het syndroom van Sjögren gaat gepaard met een hogere kans op het krijgen van non-Hodgkin lymfoom.

Het syndroom van Sjögren gaat gepaard met een grote hoeveelheid symptomen. Droge ogen en een droge mond staan hierbij op de voorgrond. Deze klachten worden ook wel sicca klachten genoemd (sicca betekent droog in het Latijn). Een derde algemeen symptoom is vermoeidheid. Hieronder meer over de algemene symptomen van het syndroom van Sjögren:

  • Droge ogen: ontstoken traanklieren produceren minder traanvocht waardoor je ogen droog worden. Dit veroorzaakt jeuk, irritatie, pijn en het gevoel dat er een zandkorrel in je oog zit. Je ogen raken ook sneller geïrriteerd door droge lucht, airconditioning, sigarettenrook en fel licht.
  • Droge mond: ontstoken speekselklieren maken minder speeksel aan. Hierdoor heb je een droge mond en bijkomende klachten zoals droge lippen en moeite met kauwen, slikken en spreken. Ook tandbederf en schimmelinfecties in de mond komen vaker voor. Je speekselklieren kunnen door de ontsteking vergroot zijn en als knobbels voelbaar zijn langs je kaaklijn.
  • Vermoeidheid: de oorzaak van de extreme vermoeidheid die met syndroom gepaard gaat, is niet geheel duidelijk.

Overige klachten bij het syndroom van Sjögren zijn:

  • Droge en geïrriteerde keel en hoesten
  • Kortademigheid
  • Verminderde smaak en reuk
  • Brandend maagzuur
  • Droge huid
  • Droge vagina
  • Spierpijn
  • Gewrichtspijn
  • Fenomeen van Raynaud(vaataandoening waarbij de bloedstroom beperkt wordt)
  • Sclerodermie(reumatische aandoening waarbij bindweefsel dikker wordt)
  • Blaasontstekingen
  • Gevoelsstoornissen, met name aan de voetzolen

Daarnaast kunnen ook de lever, de nieren en de longen van mensen met het Sjögren syndroom minder goed gaan werken.

De primaire vorm van het syndroom van Sjögren gaat gepaard met een hogere kans op het krijgen van non-Hodgkin lymfoom.

Diagnose van het Sjögren syndroom

De diagnose van het syndroom van Sjögren wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek. Met speciale papierstrookjes die in je oog worden geplaatst, kan de hoeveelheid traanvocht worden gemeten om te bepalen of de productie hiervan voldoende is. Dit heet de Schirmertest. Ook kan er een biopt van een speekselklier worden genomen om onder de microscoop te onderzoeken. Met behulp van bloedonderzoek wordt bekeken of er bepaalde antistoffen in je bloed aanwezig zijn.

De diagnose van het syndroom van Sjögren wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek. Met speciale papierstrookjes die in je oog worden geplaatst, kan de hoeveelheid traanvocht worden gemeten om te bepalen of de productie hiervan voldoende is. Dit heet de Schirmertest. Ook kan er een biopt van een speekselklier worden genomen om onder de microscoop te onderzoeken. Met behulp van bloedonderzoek wordt bekeken of er bepaalde antistoffen in je bloed aanwezig zijn.

Verder lezen

(Video) Sjögren's Syndrome - Disease Overview | Johns Hopkins

2. BehandelingSjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (3)

Pagina laatst aangepast op 04-07-2019

Deze informatie is gecontroleerd door:

Sjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (4)

Drs. W. van Donselaar

Voormalig huisarts | Medisch adviseur & reizigersarts

Stichting Studentengezondheidszorg

Vond je deze informatie nuttig?

4.5 uit 5 - 24 beoordelingen

(Video) Wat is het syndroom van Sjögren - April Sjögren Awareness maand

Heeft deze informatie jou geholpen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

En ontvang 2 tot 4 keer per maandinformatie over jouw gezondheid

Sjögren syndroom - wat is het en wat zijn de symptomen? (10)

FAQs

Kun je oud worden met Sjögren? ›

De ziekte is zeldzaam en de juiste diagnose wordt vaak pas na jaren, soms pas na twintig of dertig jaar, gesteld. Veel patiënten hebben naarmate de klachten toenemen grote moeite met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten als het huishouden en worden uiteindelijk zelfs volledig arbeidsongeschikt.

Is Sjögren te genezen? ›

Het syndroom van Sjögren is niet te genezen, maar kan wel behandeld worden om de klachten te verlichten. Over het algemeen zijn oogklachten goed te behandelen met kunsttranen. Dit is een vloeistof die de ogen vochtig houdt.

Is de ziekte van Sjögren uitdrogen ook de hersenen? ›

Dit leidt tot droge ogen en een droge mond. Ook andere klieren in het lichaam, bijvoorbeeld de zweetklieren van de huid en de klieren die de vagina bevochtigen, kunnen ontstoken raken. Daarnaast kunnen alle organen in het lichaam betrokken raken bij het ziekteproces, zoals de nieren, lever, de hersenen en zenuwen.

Hoe begint Sjögren? ›

De meeste patiënten hebben last van droge ogen, droge mond, droge huid en, bij vrouwen, droge vagina. Naast droogte, ervaren veel patiënten met het syndroom van Sjögren ook vermoeidheid en pijn in spieren en gewrichten (soms invaliderend). Een deel van de patiënten heeft wisselend zwelling van de speekselklieren.

Is Sjögren gevaarlijk? ›

Doorgaans kent de ziekte geen ernstig verloop, maar de klachten kunnen zeer hinderlijk zijn. Mensen met het syndroom van Sjögren lopen een groter risico om kanker van de lymfeklieren (lymfoom) te ontwikkelen, maar door de zeldzaamheid van de ziekte is dat relatief uitzonderlijk.

Hoe test je Sjögren? ›

Hoe wordt de diagnose het syndroom van Sjögren gesteld? Je arts stelt de diagnose door samen met jou je klachten in kaart te brengen. Ook doet hij een lichamelijk onderzoek, een bloedonderzoek en aanvullende onderzoeken van ogen, mond en speekselklieren.

Welk bloedonderzoek Sjögren? ›

Via een bloedonderzoek stelt de reumatoloog vast of er sprake is van verhoogde ontstekingswaardes, zoals BSE en CRP. Het bloedonderzoek toont ook aan of er auto-antistoffen, zoals ANA, anti-SSA en anti-SSB, in het bloed aanwezig zijn. Als er een tekort is in de bloedcellen, dan blijkt dit ook uit het bloedonderzoek.

Welke signalen wijzen op de bijwerking droge mond? ›

Mogelijke symptomen van een droge mond zijn:
  • Een droog, plakkerig gevoel in de mond.
  • Moeite met slikken.
  • Een brandend gevoel op de tong.
  • Een droog gevoel in de keel.
  • Gebarsten lippen.
  • Minder smaakgevoel of een metalige smaak in de mond.
  • Zweertjes in de mond.
  • Vaak slechte adem.
Dec 5, 2022

Kan stress een auto-immuunziekte veroorzaken? ›

Andere oorzaken van een auto-immuunziekte:

Een belangrijke tweede oorzaak is chronische stress. Als de stress-as, dat wil zeggen het hormonale systeem dat vanuit de hersenen en de hypofyse de bijnieren aanstuurt voor een chronisch verhoogde aanmaak van cortisol zorgt.

Is Sjögren ook een auto-immuunziekten? ›

Het is bekend dat het syndroom van Sjögren een auto-immuunziekte is. Dat wil zeggen dat de ziekte veroorzaakt wordt door een abnormale reactie van het immuunsysteem tegen het eigen lichaam. De oorzaak van deze abnormale reactie van het immuunsysteem is echter nog onbekend.

Wat kan ik doen tegen een droge mond s nachts? ›

Hoe voorkom je een droge mond tijdens het slapen
  1. Drink water. 2-3 liter water per dag drinken houdt je lichaam gehydrateerd en verbetert je algehele gezondheid. ...
  2. Poets met een fluoridetandpasta. ...
  3. Gebruik van mondwater. ...
  4. Vermijd pittig eten. ...
  5. Gebruik een luchtbevochtiger in je kamer.

Welke arts voor Sjögren? ›

Reumatoloog. De internist-reumatoloog brengt uw klachten en symptomen in kaart die mogelijk bestaan naast uw gevoel van droge ogen en een droge mond. Er wordt ook gekeken of de uitslag van het bij u verrichtte bloedonderzoek past bij het syndroom van Sjögren.

Hoe kun je meer speeksel aanmaken? ›

Blijf goed kauwen

Kauwen zorgt voor de aanmaak van meer speeksel. Door bijvoorbeeld op (suikervrije) kauwgom, komkommer of stukjes wortel te kauwen wordt er meer speeksel aangemaakt. Ook zuigen op waterijs, of pepermunt kan helpen om meer speeksel aan te maken.

Kan reuma op de ogen slaan? ›

Welke klachten kunnen je ogen ondervinden als je rheumatoïde artritis hebt? Rheumatoïde arthritis kan gepaard gaan met tal van oogklachten en ook met ernstige oogafwijkingen. Het wit van de oogbol (sclera) kan ontstoken raken. Dit kan pijnlijk zijn en moet door een oogarts beoordeeld en behandeld worden.

Wat kun je doen tegen te weinig speeksel? ›

Probeer de hoeveelheid speeksel te stimuleren door te kauwen op suikervrije kauwgom of stevig suikervrij voedsel zoals rauwkost. Probeer het aantal zoetmomenten per dag zoveel mogelijk te beperken. Uw gebit is bij een droge mond kwetsbaarder. Gebruik niet teveel cafeïne houdende producten en alcoholische dranken.

Waar krijg je een droge mond van? ›

Uitdroging. Ouder worden. Medicijngebruik, bijvoorbeeld antipsychotica, antidepressiva en medicijnen tegen een hoge bloeddruk. Bepaalde aandoeningen, bijvoorbeeld diabetes, hartritmestoornissen, aids, het syndroom van Sjögren, reumatoïde artritis en de ziekte van Parkinson.

Is Sjögren reuma? ›

Het syndroom van Sjögren is een vorm van reuma waarbij je last krijgt van ontstekingen aan je traan- en speekselklieren. Hierdoor ontstaan droge ogen en een droge mond (dat heet ook wel 'siccaklachten'). Mensen met het syndroom van Sjögren hebben ook vaak last van vermoeidheid en gewrichtsklachten.

Is Sjögren een Collageenziekte? ›

Het syndroom van Sjögren staat met name genoemd als een collageen ziekte. Wat is nu collageen: Collageenziekte, bindweefselziekte of collagenose is de medische benaming voor een groep van auto-immuunziekten die bindweefsel betreffen.

Wat zijn de gevolgen van xerostomie? ›

Xerostomie kan de kwaliteit van leven aanzienlijk negatief beïnvloeden: een droge mond geeft een verhoogd risico op gingivitis en parodontitis, cariës, tanderosie en aantasting van de zachte weefsels in de mond.

Heb ik Sjögren test? ›

Reumatoloog. De internist-reumatoloog brengt uw klachten en symptomen in kaart die mogelijk bestaan naast uw gevoel van droge ogen en een droge mond. Er wordt ook gekeken of de uitslag van het bij u verrichtte bloedonderzoek past bij het syndroom van Sjögren.

Wat is de oorzaak van een droge mond in de nacht? ›

Wat veroorzaakt 's nachts een droge mond? Het eerste wat we moeten weten is dat ons lichaam op natuurlijke wijze minder speeksel aanmaakt in de avond, omdat we niet veel voedsel verteren. Daarom is de mond 's nachts waarschijnlijk droger. Je kunt ook last hebben van een droge mond als je met open mond slaapt.

Hoe stimuleer je speeksel? ›

Het stimuleren van de speekselafgifte

Eet bijvoorbeeld voedsel waarop u goed moet kauwen. Denk aan stevige bruine boterhammen, wortels of suikervrije kauwgom. De afgifte van speeksel kunt u ook versterken door het eten van licht zuur voedsel, zoals fruit of komkommer.

Videos

1. Sjögren en Onbegrip Nederlands Ondertiteld
(Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten)
2. 10 Signs of Sjogren's Syndrome - a very complex autoimmune disease
(Rheumatologist OnCall - Dr. Diana Girnita)
3. Neuropathie en Sjögren NVSP Webcast
(Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten)
4. Longproblemen bij Sjögren
(Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten)
5. Dokters versus internet - Sjögren
(Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten)
6. Onderzoek naar droge ogen
(UMCG)
Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Arielle Torp

Last Updated: 10/19/2022

Views: 5643

Rating: 4 / 5 (61 voted)

Reviews: 92% of readers found this page helpful

Author information

Name: Arielle Torp

Birthday: 1997-09-20

Address: 87313 Erdman Vista, North Dustinborough, WA 37563

Phone: +97216742823598

Job: Central Technology Officer

Hobby: Taekwondo, Macrame, Foreign language learning, Kite flying, Cooking, Skiing, Computer programming

Introduction: My name is Arielle Torp, I am a comfortable, kind, zealous, lovely, jolly, colorful, adventurous person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.